Auteur: Theo Wubbolts

I’m a music and movie daft…

De CES is ten einde; vijf dagen lang was Las Vegas een waar gekkenhuis als het om elektronica gaat. Van apparaten om je gezondheid in de gaten te houden, tot je woning comfortabeler inrichten… en natuurlijk veel beeld en geluid. Te veel soms. Het werd tijd om een ‘cooling-down’ te ondergaan, letterlijke en figuurlijk. Waar en hoe? Lees snel verder zou ik zeggen.

Want wat was het geval? Wellicht dat sommige lezers van HVT het zich kunnen herinneren dat ik in het verslag van de CES 2013 gewag maakte van de kennismaking van een wat oudere heer op T.H.E. Show bij het aanpalende clubje High-Enders dat toen in het Flamingo resideerde. (Voor de volledigheid dan wel ter opfrissing van het geheugen herhaal ik het nog maar eens in het kaderstuk.)

Idyllwild

Ik maakte vorig jaar de afspraak om hem na de CES van dit jaar te gaan bezoeken en trof gedurende de laatste twee maanden voorafgaand maatregelen om dit gestand te doen. Ten eerste wist ik natuurlijk niet of hij – Charles Schlacks – weer zou gaan en voorts moest ik er tijd voor hebben. Aan beide voorwaarden werd voldaan, dus huurde ik zaterdag na de CES een auto – klasse: ‘Compact’ – en reed richting Idyllwild in het zuiden van Californië om, vanwege de afstand, onderweg maar ergens te gaan overnachten.

Het laatste stuk ging door de bergen, het was mistig en regende af en toe, maar het was vooral héél leeg en verlaten. Ik maakte af en toe even kleine pauze om van de stilte te genieten; het contrast met het luide Las Vegas kon niet groter. Het enige wat ik hoorde waren de vogels en in de verte de trein – en dacht meteen aan ‘Slow Train’ van Hans Theessink. (http://www.theessink.com/en/albums/slow_train.html) Gek hè?

Zondagochtend op de afgesproken tijd, klokke elf, stond ik bij Charles’ voordeur. De muziek stond luid te spelen, maar in een ‘tussengroef’ belde ik aan. En de muziek? Dat was de soundtrack van de film ‘The Third Man’!

Schloß Schlacks

Op de naam kom ik later terug, maar nu even een paar eerste indrukken. Zoals te doen gebruikelijk bij authentieke Amerikaanse woningen heb je een veranda en een dubbele voordeur. De eerste is vaak een hor, de tweede geeft dan meteen toegang tot de woonkamer. Hier stonden de manshoge Magnepan 3.7-en vrij opgesteld – er is geen mevrouw Schlacks aanwezig – met daartussen een tafel met vier stoelen. Tegenover de luidsprekers een aantal zitplaatsen die duidelijk voor bezoek bedoeld zijn – later zou Charles vertellen dat hij een paar keer per jaar een thema behandelt met al dan niet een gastspreker – en achter de woonkamer bevindt zich de keuken en de andere (slaap)kamers.

Charles nam me eigenlijk meteen mee naar twee – zoals hij ze noemde – garages om de enorme collectie elpees te bewonderen. Mijn mond viel inderdaad open. Rijen lang in alfabetische volgorde, op planken langs de muur, maar ook in dozen en gestapeld op de grond. Om duizelig van te worden. “Gelukkig staat alles in de computer”, vertelde Charles me ter geruststelling.

Verkoop

“Ik heb ook nog heel veel tapes”, vertelt Charles, “en die zijn ook nog in zeer goede staat. Ik kan ze nog afspelen op twee mooie recorders, een Revox en een Tandberg.” En op mijn vraag waarom er zoveel nog in doos staan: “Ik verkoop nu veel van mijn elpees. Voornamelijk aan een contactpersoon in Bangkok, die ze weer door levert aan zijn klanten in Japan, Hongkong en China. Daar zitten heel wat verzamelaars die vooral in het historische aspect van mijn collectie geïnteresseerd zijn.” Ja, dat kan ik beamen want op de CES sprak ik met Michael Fremer (http://www.analogplanet.com/writer/46615) die ook een paar keer klant was geweest en Charles Schlacks’ naam meteen noemde toen ik hem tijdens het ontbijt van HDtracks trof en vertelde dat ik naar Idyllwild zou gaan na de CES.

“Ik ben ook nog uitgever en werk onder andere samen met een uitgeverij in Leiden”, doelend op de twee publicaties die ik in ontvangst mag nemen. De ene draagt als titel ‘Music and society in Eastern Europe and Russia’, de tweede ‘Russian music past and present’. Beide zijn verhandelingen, de titels zeggen genoeg, over dé specialiteit van Charles: discografieën – ja, wat wil je ook met zo’n collectie…

Mooi jaar

Het is natuurlijk interessant om te weten te komen hoe die voorliefde voor Oost-Europa is ontstaan. Daarvoor moeten we terug naar wie Charles Schlacks eigenlijk is. Geboren in 1931 haalde hij in een academische graad in de filosofie, met een voorliefde voor het gedachtengoed van Aristoteles en Thomas van Aquino, aan de universiteit van Detroit. Hij diende als soldaat in 1952 op een basis in Noord Beieren bij de inlichtingendienst en leerde daar vaardigheden als morse en coderingstechnologieën. Daarnaast studeerde hij Russisch (vandaar die publicaties). Maar… muziekliefhebber was hij al in 1947 toen hij zijn eerste 78-toerenplaat kocht. Van het label Decca. Ook bezocht hij concerten in de periode dat hij in Duitsland gelegerd was, vandaar de naamgeving van zijn huis. Zo kwam hij ook in het beroemde ‘Theater an der Wien’, ja in Wenen, om ‘Die Zauberflöte’ te zien en horen en bezocht hij in 1953 concerten in Nürnberg onder de baton van Wilhelm Furtwängler, een dirigent waarbij Charles’ ogen nóg beginnen te glunderen. “1953 was a glorious year indeed”, Charles was door toeval nota bene ook nog eens bij de kroning van Elisabeth II in de Westminster.

Carrière

Toen Charles in januari 1955 afzwaaide ging hij terug naar de States en kocht van het geld dat hij van het leger over had gehouden ‘natuurlijk’… elpees. Hij werd docent aan de universiteit van Michigan, bezocht concerten in Philadelphia – waar Eugene Ormandy de scepter zwaaide – studeerde geschiedenis in Berkeley, begeleide studenten in Stanford en hoorde ‘Die Frau Ohne Schatten’ van Richard Strauss in San Francisco onder Karl Böhm. Daarnaast groeide de collectie gestaag op vooral labels als Decca en London. Maar hoe kom je dan in Idyllwild terecht was mijn vraag. “Ik gaf later ook nog les aan de universiteit van Los Angeles. Dat heb ik gedaan tot 1995. Het huren van een appartement in LA is nogal duur en dit huis waar ik nu woon stond te huur. Binnenkort is het zelfs mijn eigendom, zo ben ik met de eigenaar overeen gekomen. Charles wordt begin dit jaar 84!

Uitgever en film

“In tijd was ik ook uitgever geworden – akten van bewijs werden geleverd – maar mijn interesse voor de film is een tweede grote hobby”, de kastdeurtjes openend. “Kijk, films van Hitchcock en vele anderen. Ik hou ook van horror moet je weten. Ik beschouw ‘The Third Man’ als een van de grootste!”, het script in samenvatting gevend aan zijn toehoorder. Het was dan ook vast niet toevallig dat deze muziek opstond bij binnenkomst…

Decca versus Philips

In ons gesprek komt steeds het label Decca ter tafel. Op mijn vraag waarom toch, antwoordt Charles: “Een van de grote namen bij Decca is onmiskenbaar Kenneth Wilkinson. Hij wilde de strijkers ‘smooth’ hebben, want zo stelde hij, als dat goed is, is de rest dat ook. En dat ben ik met hem eens. Het was misschien mede te danken aan de bijzondere opnametechniek van de zogenaamde ‘Decca-tree’ – drie microfoons en meer niet. Bij Philips klinken de instrumenten dichterbij en dat komt wellicht door de inzet van multi-mic-techniek. Het is meer ‘exciting’. Toen Philips het label Mercury kocht in 1972 bracht het onder eigen label de fantastische uitvoeringen uit van Bartók’s toneelmuziek met Antal Dorati – echt fenomenaal. Deze verkoop ik niet!”

Toekomst

“Naast de verkoop van het grootste gedeelte van mijn collectie, ben ik nog steeds actief hoor! Zo ga ik in mei naar Irvine waar een show wordt gehouden van vier dagen en waar ik een tafel huur voor mijn boeken en platen. In november ga ik met de auto – vier dagen heen en vier terug – naar Philadelphia waar ik een tafel deel met een collega. Dan draai ik CD’s in de auto”, wijzend op de twee grote CD-boxes van Mercury. “I consider myself as fortunate being able buying records and feel hapiness in all the interpretations.” Zo is het maar net en veel van de producten die tijdens de CES werden getoond, zie intro van dit artikel, heeft Charles Schlacks niet nodig; nu niet en hopelijk ook niet in de nabije toekomst. En dat het met zijn stereo-installatie wel snor zit, kun je lezen in het kaderstuk.

Tot zover waar een ontmoeting met zomaar iemand op een show toe kan leiden. Ik denk dat er wel meer van dit soort mensen te vinden zijn en waar je misschien niet zo ver voor hoeft te reizen. Maar – en dat zal je met me eens zijn na het lezen van bovenstaand – Charles Schlacks heeft wel een heel bijzonder verhaal. Wat mij bijzonder aansprak was de eruditie, de helderheid van geest, de goede gezondheid en bovenal de liefde voor muziek. Dat laatste de(e)l(d)en we in ieder geval… toch? En na de lunch in Idyllwild spraken we af elkaar weer te ontmoeten op de CES van 2016.

Charles Schlacks – 11 januari 2013

Hieronder staat het eerder genoemde kaderstuk.

Op de laatste dag van de CES had ik toch wel een heel leuke ervaring. Tijdens de lunch in de Flamingo – ja, daar werd T.H.E. Show gehouden – kwam een wat oudere heer bij me aan tafel zitten. We raakten in gesprek, mede ook omdat een exposant deze heer vroeg nog even bij hem te komen luisteren. Deze oudere heer bleek een enorme verzameling vinyl te hebben. Hij noemde een getal van veertig duizend…

Ook had hij een paar elpees laten reinigen, opdat ze schoon beluisterd konden worden. Grote namen van dirigenten, solisten en orkesten passeerden de revue. Ook bleek hij goed op de hoogte te zijn van details als opnamedatum en producer en/of opnametechnicus. Hij lei – mooi woord hè? – een grote voorkeur aan de dag voor de opnames van John Culshaw van Decca (van de beroemde ffss-persingen).

In mijn tas had ik nog een CD met live-opnames van Onno Scholtze – nog bedankt Rick, er wordt in ruil reclame voor HifiSolutions in de States gemaakt – en gaf hem die. Hij was er zeer verguld mee en liep naar zijn auto om iets voor mij op te halen. Ik schat hem op ver over de tachtig, maar helder van geest en kwiek in tred! Hij was nota bene van huis, ergens in de buurt van Palm Springs, naar Vegas gekomen om de CES te bezoeken!! Ik kreeg een door hem samengestelde discografie van Stravinski's ‘Sacre’ en een van de beroemde dirigent Antal Dorati. Kijk, dat vind ik nou leuk!!!

Om de kort gesloten vriendschap kracht bij te zetten had ik nog een Schubert-CD van Rian de Waal in de tas en heb hem die ook gegeven. Vrienden maak je met muziek, zal ik maar zeggen en hoezo niet meer van muziek genieten op hoge leeftijd?

Op mijn later thuis aan hem verstuurde mail gaf hij als antwoord: “Thank you for your message. I had a pleasant drive back to Idyllwild and I played the 2 CD’s you gave me on my CD-player in the car. They certainly are wonderful!

On May 30-June 1 T.H.E. Show will feature an exhibition in Irvine-Newport, Southern California. I believe it is the largest audio show for the general public. I shall attend for all the days and play some of my DECCA UK LP’s there. It is co-sponsored by the Los Angeles-Orange County Audio Society. I am a member and if you attend I think I can provide a discount for the entrance fee. I also would like to show you my audio system that features a Linn Sondek turntable system with a new Ekos arm and an Akiva cartridge. I bought the turntable in 1976 and then upgraded it. I also have a Musical Fidelity P6 preamp and two Musical Fidelity 550 K monoblock amplifiers. My speaker system consists of a pair of Magnepan 3.7 speakers and a pair of Velodyne Optimum 12 powered woofers. For clarity and spacious sound, I think the Magnepan speakers are outstanding. Please keep in touch. With best wishes!”